Karaca Köyünün Tarihçesine Dair Bir İnceleme: An Examination on the History of Karaca Village - Özkolaçık, Cumhur (Edeb Erkan, 2023)
Karaca köyü, Malatya ilinin Yazıhan ilçesine bağlı; Bektaşi ve Alevi inancı ile yoğrulmuş bir Türkmen köyüdür. Karaca köyü, Dulkadiroğulları beyliğini de kuran Halep Türkmenlerinin ana obalarından olan Karacalı obası mensupları tarafından XVIII. yüzyılın ikinci yarısında kurulmuştur. Ancak, Karacalı obasının bu köyün de yer aldığı bölgedeki mevcudiyeti XIV. yüzyıla kadar uzamakta ve katmanlı bir yerleşim gözlenmektedir. Bu dönemde bölgeyi yazlak olarak kullanan Karacalı obası, Osmanlı devletinin Dulkadiroğulları beyliğini ilhakı sonrası giriştiği iskân politikalarına daha fazla direnememiş ve Malatya’da yerleşik yaşama geçmiştir. En geç XVI. yüzyılda Hacı Bektaş Veli Dergâhına bağlı Koluaçık Hacım Sultan soyundan gelen mürşitler vasıtasıyla Bektaşiliğe intisap eden bu obanın Karaca köyünü kurması neticesinde bu köy Hacım Sultan Ocağı’nın da merkezi olmuştur. Bu çalışmada, Karaca köyünün tarihçesine dair köy halkının ortak belleğinde taşınan bilgilerden yola çıkılarak arşiv taraması ve nitel araştırma yönteminden istifade edilerek incelemelerde bulunulacaktır. Çalışmanın sonucunda ise Halep Türkmenlerinin güçlü bir kolunun yaşam merkezi olmasının yanı sıra Bektaşi inancının yöredeki son temsilcilerinden olan Karaca köyünün tarihçesine ilişkin tartışmalı bazı hususlar açıklığa kavuşturulmuş ve bu sahada yapılan araştırmalara katkı sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Halep Türkmenleri, Karacalı Obası, Malatya, Karaca Köyü, Hacım Sultan Ocağı.